Εκτίμηση πετρελαϊκής ρύπανσης

Αρχική δοκιμή δειγματολήπτη SML και μη επναδρωμένου σκάφους επιφανείας USV

Νέα μεθοδολογική προσέγγιση για την εκτίμηση πετρελαϊκής ρύπανσης σε παράκτιες περιοχές

Ο δειγματολήπτης SML χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη της πετρελαϊκής ρύπανσης εντός της πιλοτικής παράκτιας ζώνης του κόλπου της Ελευσίνας, που χαρακτηρίζεται από σημαντικές ανθρωπογενείς πιέσεις. Τα επίπεδα ρύπανσης εκτιμήθηκαν μέσω της συλλογής ζευγών δειγμάτων SML και SSW από οκτώ σημεία δειγματοληψίας που αντιπροσωπεύουν διαφορετικά μικροπεριβάλλοντα, με διαφορετικά τοπογραφικά χαρακτηριστικά και πιέσεις. Εποχικές δειγματοληψίες πραγματοποιήθηκαν τον Ιανούαριο και τον Σεπτέμβριο του 2025.

Εκτίμηση της περιβαλλοντικής κατάστασης της περιοχής μελέτης ως προς την πετρελαϊκή ρύπανση

Για την εκτίμηση των ανθρωπογενών επιπτώσεων στο οικοσύστημα της θαλάσσιας επιφάνειας, επελέγη η ανεπηρέαστη από ανθρωπογενείς δραστηριότητες περιοχή του Αγίου Νικολάου, Αναβύσσου, προκειμένου να προσδιοριστούν τα επίπεδα υποβάθρου πετρελαϊκών ρύπων όπως οι υδρογονάνθρακες και τα μέταλλα, με έμφαση στο Ni και το V.

Πραγματοποιήθηκε σύγκριση των αποτελεσμάτων, με σκοπό την εκτίμηση της περιβαλλοντικής κατάστασης της περιοχής μελέτης ως προς τη ρύπανση λόγω πετρελαίου και μετάλλων.

Συνολική αποτίμηση έργου InterSeA

Τα αποτελέσματα του έργου InterSeA κατέδειξαν ικανοποιητική απόδοση και λειτουργία των δειγματοληπτών του USV στη συλλογή SML και SSW. Οι μετρηθείσες παράμετροι περιλαμβάνουν τον διαλυτό οργανικό άνθρακα (dissolvedorganiccarbon, DOC), τα διαλυτά μέταλλα, τους ολικούς πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες (TotalPolycyclicAromaticHydrocarbons, PAHs) και τα ολικά αλκάνια C₇ – C₄₀). Στο σύνολο των περιπτώσεων που εξετάστηκαν, οι μετρηθήσες τιμές ήταν συγκρίσιμες ως προς τις διαφορετικές τεχνικές δειγματοληψίας που εφαρμόστηκαν και αναπαραγώγιμες για το σύνολο των δειγματοληψιών. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν εμπλουτισμό του SML σε οργανικό άνθρακα, σε σύγκριση με το SSW, αντικατοπτρίζοντας τόσο τις φυσικές φυσικοχημικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στη μεσεπιφάνεια ατμόσφαιρας-θάλασσας, όσο και την επίδραση των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων. Τα υψηλότερα επίπεδα αιωρούμενης σωματιδιακής ύλης (suspendedparticulatematter, SPM) που καταγράφηκαν στο SML σε σχέση με το SSW, υποδεικνύουν εμπλουτισμό της θαλάσσιας επιφάνειας, με τις υψηλότερες τιμές να παρατηρούνται σε σημεία επηρεασμένα από βιομηχανική δραστηριότητα. Ως προς τα μέταλλα, η συνολική εικόνα επιβεβαιώνει το ότι βιομηχανικές και ναυτιλιακές δραστηριότητες, σε συνδυασμό με την τοπική υδροδυναμική, διαμορφώνουν τη χωρική κατανομή των διαλυτών ιχνημετάλλων στην περιοχή μελέτης, με την εποχική διακύμανση να καθορίζεται κυρίως μέσω της δυναμικής της σωματιδιακής ύλης και διεργασιών σύμπλεξης με την οργανική ύλη. Οι συγκεντρώσεις και οι κατανομές PAHs και n-αλκανίων στο SML και SSW του κόλπου της Ελευσίνας αποκαλύπτουν μια ξεκάθαρη χωρική και εποχική διακύμανση, η οποία αντανακλά τόσο τις ανθρωπογενείς πιέσεις όσο και τις φυσικές περιβαλλοντικές διεργασίες.

Το έργο InterSeA έθεσε στέρεα θεμέλια μελλοντικής έρευνας και τεχνολογικής εξέλιξης περιβαλλοντικού ελέγχου στον θαλάσσιο χώρο, με τη χρήση αυτόνομων συστημάτων. Το προτεινόμενο αυτοματοποιημένο σύστημα αποτελεί αποδοτικό τμήμα του εξοπλισμού δειγματοληψίας, με δυνατότητα αναπαραγωγής και εμπορικής αξιοποίησης. Δύναται να υποστηρίξει την έρευνα σε διαφορετικά πεδία, καθώς η πληροφορία που προκύπτει από την ανάλυση του SML εμφανίζει διεπιστημονικό ενδιαφέρον, παρέχοντας δεδομένα που αφορούν τόσο τη βιολογική και χημική σύσταση της συγκεκριμένης μικροστοιβάδας, όσο και τις φυσικές ιδιότητες που συνδέονται με την υδάτινη κυκλοφορία. Τα αποτελέσματα που παρήχθησαν καταδεικνύουν ότι οι καινοτόμες τεχνολογίες δύνανται να συμβάλουν καθοριστικά στη βελτίωση της διαχείρισης και προστασίας των παρακτίων υδάτων, παρέχοντας δεδομένα υψηλής ποιότητας, κι επομένως αξιόπιστες εκτιμήσεις της κατάστασης του θαλασσίου περιβάλλοντος, ενισχύοντας έτσι τις εθνικές και ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για αειφόρο ανάπτυξη, υποστηρίζοντας τις αρμόδιες αρχές στην προσπάθεια συμμόρφωσής τους με τη νομοθεσία της ΕΕ, όπως η Οδηγία Πλαίσιο για τα Νερά και η Οδηγία Πλαίσιο για τη Θαλάσσια Στρατηγική και συμβάλλοντας στην επίτευξη της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ.